Endüstri Mühendisliği Nedir?

Endüstri Mühendisliği eğitimi almaya başladığınızda en sık duyacağınız terim Optimum olacaktır. Aslında bu terim Endüstri Mühendisliğinin temelini oluşturmaktadır. Bahsi geçen optimum; mevcut kriterlerin amaç için en iyi ve en uyumlu oldukları noktadır yani eldeki imkanlarla yapılabileceklerin en iyisidir. Böylelikle Endüstri mühendisliğinin tanımını kendimiz çıkarabiliriz.

“Olası en iyi sonuç için para, iş gücü, vb. kaynakların en verimli şekilde kullanılmasını sağlayan meslektir Endüstri Mühendisliği.”

Endüstri Mühendisleri nerelerde çalışır?

Endüstri mühendisliği tanımında olduğu gibi, endüstri mühendisleri nerede çalışabilir sorusunun cevabında da bir kilit terim mevcuttur: Sistem. Sistem belli bir amaç doğrusunda girdileri çıktılara dönüştüren aralarında ilişki bulunan öğelerin toplamına denir. Daha açık belirtmek gerekirse ürün, hizmet ve bilgi üreten her yer bir sistemdir aslında.

Yukarıdaki Sistem ve Optimum kavramlarını birleştirerek Endüstri Mühendislerinin nerelerde çalışabileceklerini çıkarım sayabiliriz. Endüstri Mühendisleri Sistemin Optimizasyonunu sağlayabilecekleri tüm alanlarda iş bulabilirler. Örnek vermek gerekirse Üretim Sektöründe(otomotiv, tekstil, kimya…), Hizmet Sektöründe (Bankacılık, Bilişim, Sağlık, Lojistik…) ayrıca Devlet Memuru(Devlet Planlama teşkilatı, Türkiye İstatistik Kurumu…) olarak görev alabilmekteler.

Endüstri Mühendisliğinde Kariyer

Endüstri mühendisliğinde kariyer yapmak diğer alanlarda yapılacak kariyerle yaklaşık olarak aynıdır. Akademisyen olarak yüksek eğitime devam etme yoluna tercih edilebileceği gibi çalışma hayatına atılarak gittikçe yükselen pozisyonlarda da bulunulabilir. Burada belirtmek isterim ki Endüstri Mühendisleri aldıkları eğitim sayesinde Sistemi iyi tanıyarak gerekli iyileştirmeleri yapabilmeleri için nispeten yüksek pozisyonlarda görev almaktadırlar. Fakat hatırlatmam gerekir ki mezun olduğunuzda yüksek ücretlerle yüksek mevkilerde işe başlayacak değilsiniz. Burada tamamen kendinizi geliştirmeniz önemlidir. (Mühendislik Eğrisi’ni incelemenizi tavsiye ederim. http://www.muhendissohbetleri.com/muhendislik-egrisi/ )

Endüstri Mühendisliğinde Eğitim/Alınan Dersler

Yazının başından beri bahsettiğim Optimizasyon işini yapabilmek için ilk önce Sistemleri tanımanız ve Sistem kavramının detaylarını öğrenmeniz gerekli.

Genel olarak 4 yıllık lisans eğitiminizin ilk 2 senesi mühendislik eğitiminin bir vazgeçilmez parçaları olan Fizik, Matematik, Mukavemet gibi derslerle geçmektedir ayrıca Türkiye Cumhuriyeti’nde bütün lisans programlarında okutulması mecbur olan Türk Dili, Tarih gibi derslerde almaktasınızdır. Bu 2 sene boyunca çevrenize ve ailenize ne iş yapacağınızı anlatamamanız normaldir. Ama son 2 senede alacağınız derslerle yavaş yavaş mesleğinize dair izleniminiz gelişmeye başlayacak ve “Ne iş yapacaksın sen?” sorularına kendinize çizdiğiniz yönde cevaplar verebileceksiniz.

3. ve 4. Sınıflarda genellikle bütün okullarda okutulan dersler ve açıklamaları:

• Endüstride Maliyet Muhasebesi, Finansman, Mühendislik Ekonomisi: Optimizasyon yapmak istediğinizde önünüzdeki en büyük ve en önemli kısıt Para olacağı için Parayla nasıl anlaşacağınızı, gerektiğinde nasıl bulacağınızı, nasıl harcamalar yapılması gerektiğini iyice öğrenmeniz gerekmektedir.
• Ergonomi, İş Etüdü, İş Güvenliği: Her sistemde insan faktörü bulunduğundan insanın sistem içinde davranışlarını incelemeniz gerekmektedir.
• Takım Tezgahları, Üretim Yöntemleri, Üretim Sistemleri: Genel olarak fiziksel parçaların anlaşılması ve anlatılması açısından kolaya kaçılarak Üretim Sektöründe kullanılan sistem parçaları hakkında eğitim alsanız da bu aldığınız eğitimi çok basit bir şekilde Hizmet Sektöründeki çalışmalarınıza da adapte edebilirsiniz.
• Olasılık Hesapları ve İstatistik, Yöneylem Araştırmaları, Simülasyon, Sistem Analizi: Sistemin tamamını daha iyi tanıyabilmek ve yeni oluşturulan bir sistem için karar verirken matematiksel hesaplamalarla görüşünüzü, kararlarınızı geliştirebilmeniz için bu dersleri almaktasınız. Ayrıca analitik düşünce denilen yeteneğinizi en çok geliştiren derslerde bunlardır.
• Tesis Tasarımı ve Planlama, Kalite Yönetimi, Üretim Planlama ve Kontrol, Endüstriyel Yönetim: Artık tamamen tanıyabileceğiniz veya baştan tasarlayacağınız sistem için karar verirken kullanabileceğiniz yöntemler hakkında çok geniş olmasa da yüzeysel olarak bilgi sahibi olabileceğiniz, gerektiğinde neyi nereden hangi isimle nasıl arayıp öğrenebileceğinizi öğreneceğiniz dersler.
• Seçmeli Dersler: Her okulun kendi bünyesinde açtığı derslerle öğrencilerinin kendilerini belli başlı konularda daha çok bilgi sahibi olmayı sağladıkları derslerdir.

Endüstri Mühendisliğinde Etkinlikler ve Eğitim/Sertifika Programları

“Disiplinler Arası” olması sebebiyle diğer mühendislik dallarına göre Endüstri Mühendisliği eğitimi alırken ve mezun olup mühendislik görevinizi icra ederken yeni teknolojilere uyum sağlamak, teknoloji sayesinde çok hızlı değişen bilgilere sahip olabilmek, belli bir konuda bilginizi arttırmak için gerek duydukça belli başlı organizasyonlara katılabilirsiniz. Bu organizasyonlarla ilgili güncel bilgileri MuhendisSohbetleri.com’daki “Haberler” Bölümünden takip edebilirsiniz.

KAYNAK: 4.sınıf Endüstri Mühendisliği Öğrencisinin Deneyimleri

NOT: Her türlü sorunuza ve düzeltme önerinize açığım. Sürç-i lisan ettimse, affola.

Biz de farklı açılardan bu iki ana sektörü tartışmaya açıyoruz. Öğrenci, yeni mezun, tecrübeli mühendisler ve akademisyenler gözüyle bu sektörleri değerlendirelim ve hepberaber tartışalım…

Tüm ziyaretçilerimizin yorumlarıyla bu tartışmaya iştirakini bekliyoruz..

Kalite kavramı işletmeler için en kritik konudur. Öyle ki karlılıktan daha öncelikli bir konumda bulunmaktadır. Çünkü kalitenin olduğu yerde karlılığın olmaması düşünülemez. Maliyet düşürme, verimlilik, müşteri memnuniyeti, pazar payı ve bunların sonucu olarak karlılık ve işletme başarısının en önemli etkeni sunulan ürün veya hizmetteki kalitedir.

Peki kalite nedir?

Juran kalite için kısaca demiş ki: “Kalite amaca ve kullanıma uygunluktur.”
Bence kalite müşterinin farkında olduğu ve henüz farkında olmadığı beklentilerini karşılayabilme yeteneğidir.

İstisnasız her zaman kalitesiz veya hatalı ürünün sonradan iyileştirilmesi hatta daha da kötüsü iyileştirilmeden müşteriye sunulmasından kaynaklanan maliyet hatayı önlemek veya kaliteyi sağlamak adına yapacağınız maliyetten çok daha fazla olacaktır. Ne yazık ki ülkemizde hala bu gerçeğin yeterince farkına varılmış değil. Kalite ve Verimlilik adına her konuda dünyanın sürekli bir şeyler öğrendiği Japonlar ise 2. Dünya Savaşı’nın bitiminden itibaren yakaladıkları büyüme ve gelişme ivmesini tamamen sahip oldukları kalite bilincine borçludurlar. Bunun somut delillerinden birisi devletin kalite konusunda hiçbir yasal zorunlulukta bulunmamasına rağmen kalite konusunda yakaladıkları konumdur.

Bu bilince en güzel örnek Japonya’da grev ilan edilen bir fabrikaya giden araştırmacı Mackoy’un anlattıklarıdır.  Kollarına siyah bant takmış bir grup işçinin yanından geçerken Mackoy “Kim öldü?” diye sorar ve ustabaşının verdiği cevap ise “Bunlar grevdeki işçilerimizdir. Böyle davranarak yönetimle fikir birliğinde olmadıklarını, üzüntülü olduklarını, ancak ellerinden bir şey gelmediğini ifade ederler. Ancak bu grev sırasında üretim durmaz, işçiler maaşlarını almaya devam ederler ve kalite aynı değerdedir.” şeklinde olmuştur. Bizim bu gibi örnekleri görmemiz ne kadar mümkün bilemiyorum ancak kalite bilinci konusunda yapabileceklerimiz için belki bir misyon olabilir.

Toplam Kalite Yönetimi (TKY) kavramına geçmeden önce okduğumuz örnekle aslında Toplam Kalite Yönetimi’nin biraz kafamızda şekillenmesini sağlamış olduk

Toplam Kalite Yönetimi (TKY) nedir?

TKY her şeyden önce bir yönetim felsefesidir. Bir tanıma sığdırmak istersek “Müşteri ihtiyaçlarını yerine getirebilmek için kullanılan insan, iş, ürün ve/veya hizmet kalitelerinin sistematik bir yaklaşım ile tüm çalışanların katkıları ile sağlanmasıdır.”

Tüm çalışanların katkıları ile sağlanması konunun anahtarı aslında. Bunun için bir işletmede çalışan konu ile en alakasız çalışanın bile kalite bilincine sahip olması hedeflenmelidir. Gerekli eğitimler verilmeli hatta en baştan insan kaynakları stratejisi buna göre şekillendirilmelidir.

TKY öncelikle üst yönetimin inandığı ve sonuna kadar desteklediği bir anlayış olmalıdır. Bunun için konu üst yönetime tüm gerçekliğiyle, somut örneklerle ve getirileriyle anlatılmalı ve bir ihtiyaç olduğuna inanmaları sağlanmalıdır. Bunun için yönetimin gözünü boyamak amaçlı verilerden uzak durulmalı gerçekleşmeyecek beklentiler oluşturulmamalıdır.

Uygulanan kalite bilinci eğitimleri sonucunda başarılı olan birimler veya çalışanlar ödüllendirilmelidir. Ödül insanları en çok motive eden şeydir. Kendilerine değer verildiği ve yaptıkları işi aynen devam ettirmeleri gerektiği hissini uyandırmak kalite bilincinin oluşmasında önemlidir.

Kalite bilinci kişinin sadece yaptığı işi kaliteli yapmayı kapsamamalıdır. Aynı zamanda başkalarının yaptığı işlerde gördüğü hatalar ve aksaklıklar konusunda uyarmayı kendine görev bilmeli ve kalite sorumluluğunu taşımalıdır. TKY uygulanan bir işletmede her çalışan bir kalite kontrol uzmanı olmalıdır. “Üretilen mal veya hizmet ben işimi iyi yapıyorken başka birinin yüzünden niçin kalitesiz olsun?” şeklinde düşünmek her çalışan için standart bir hal almalıdır.

Kalitenin Getirileri

Aslında böyle bir başlık anlamsız olabilir. Çünkü kalite olmayınca bir getiri söz konusu olamaz. Pazar payı yüksek ve sektöründe her daim yere sahip olmak isteyen her işletme kalite bilinciyle işlemelidir. Biz yine de başlıca getirilerini saymak istersek şu şekilde sıralayabiliriz:

• Müşteri memnuniyeti,
• Düşük maliyet,
• Yüksek Pazar payı,
• Çalışanların memnuniyeti

Sanırım bir işletme bunlardan daha fazlasını istemez.

Tabi bir de kalitemizi koruyabilmemiz için gerekli olan bir şey var ki o da aynı kalite bilincine sahip tedarikçilerle çalışmak… Unutulmamalıdır ki bir hammaddelerimiz veya alacağımız hizmetlerin ucuz olanı değil kaliteli olanı daha az maliyetlidir.

Benden bu kadar. Konuyla ilgili gözatmanızı önerdiğim kaynaklar şu şekilde:

1. Toplam Kalite Yönetimi – İsmail Kırbaş
2. Kalite Bilinci – Rifat Hoca